Abstract
Teeb meem dej ntws thiab av qias yog ib qho tseem ceeb uas cuam tshuam rau kev ua haujlwm thiab lub neej ntawm Three Gorges Project (TGP). Muaj ntau txoj hauv kev tau siv los tshawb nrhiav cov teeb meem dej ntws thiab av qias ntawm TGP thaum nws ua qauv qhia, npaj, tsim qauv, tsim kho thiab ua haujlwm, thiab tau txais ntau yam txiaj ntsig tseem ceeb. Txhawm rau kom nkag siab txog kev nce qib ntawm kev ntsuas dej ntws thiab av qias hauv Tuam Tshoj cov haujlwm sawv cev thiab kev paub txog kev soj ntsuam av qias hauv cov pas dej loj heev, kev ntsuas dej ntws thiab av qias ntawm TGP feem ntau yog qhia hauv daim ntawv no. Nws suav nrog qhov xwm txheej dav dav ntawm TGP, kev faib tawm ntawm lub network hydrological station, cov yam ntsuas, cov thev naus laus zis ntsuas tshiab, thiab kev hloov pauv av qias hauv lub pas dej thiab hauv qab dej tom qab kev khaws cia ntawm TGP. Cov txiaj ntsig ntsuas av qias qhia tau tias qhov xwm txheej yooj yim ntawm cov teeb meem av qias zoo, thiab cov teeb meem av qias no tej zaum yuav sib sau ua ke, loj hlob, thiab hloov pauv raws sijhawm, yog li lawv yuav tsum tau them sai sai.
1 KEV QHIA TXOG
Lub Three Gorges Project (TGP) yog qhov project txuag dej thiab hydro-power loj tshaj plaws hauv ntiaj teb. Lub pas dej nyob ntawm Sandouping, Yichang City, Hubei Province, uas yog kab faib ntawm nruab nrab ntawm tus dej thiab sab saud ntawm tus dej Yangtze. Nws tswj thaj chaw ntws dej ntawm 1 lab km2, thiab qhov nruab nrab ntawm cov dej ntws txhua xyoo ncav cuag 451,000 lab m3. Nrog lub peev xwm khaws dej nyab ntawm 22.15 billion cubic meters, qhov project ua lub luag haujlwm tseem ceeb hauv kev tswj dej nyab ntawm Yangtze River basin. Nrog qib ib txwm ntawm 175 m, tag nrho lub peev xwm khaws cia ntawm lub pas dej yog 39,300 thiab 22,150 lab m3 ntawm nws yog lub peev xwm tswj dej nyab. Kev tsim kho ntawm TGP tsom mus rau kev tiv thaiv dej nyab, kev tsim hluav taws xob, thiab cov txiaj ntsig kev thauj mus los dej. Nws tseem yuav txhim kho ib puag ncig ecological. Nyob rau lub sijhawm ntawd, cov txiaj ntsig dav dav txog kev tswj dej nyab, kev caij nkoj, kev tsim hluav taws xob, thiab kev siv cov peev txheej dej tau muab.
Ua ib feem tseem ceeb ntawm lub kaw lus tswj dej nyab hauv nruab nrab thiab qis ntawm tus dej Yangtze, TGP tswj 96% ntawm cov dej ntws mus rau Jingjiang River, qhov chaw dej nyab txaus ntshai tshaj plaws thaum muaj dej nyab, thiab ntau tshaj ob feem peb ntawm cov dej ntws mus rau Wuhan. TGP ua lub luag haujlwm tseem ceeb hauv kev txo cov dej nyab thiab txo cov dej nyab loj heev hauv cov dej Yangtze sab saud. Thaum kawg ntawm lub Yim Hli, lub pas dej tau tuav 180 billion cubic meters ntawm cov dej thaum lub caij dej nyab. Nws pom cov dej ntws ntau dua 70,000 cubic meters ib ob hauv xyoo 2010, 2012 thiab txo cov dej nyab siab tshaj plaws li ntawm 40%, ua rau txo qis kev tswj dej nyab hauv cov cheeb tsam qis. Thaum lub caij qhuav, cov dej ntws tau nce mus txog ntau dua 5500 cubic meters ib ob, muab ntau dua 20 billion cubic meters ntawm cov dej ib xyoos rau nruab nrab thiab qis ntawm tus dej Yangtze.
Daim qauv soj ntsuam no yog ua los pab rau kev tshawb fawb txog cov av noo, kev tsim kho, thiab kev ua haujlwm ntawm TGP hauv lub sijhawm sib txawv. Kev ntsuas qauv tau siv los tshuaj xyuas qhov sib txawv ntawm cov dej ntws thiab cov av noo hauv tus dej Yangtze, nrog rau kev hloov pauv thiab kev hloov pauv ntawm tus dej. Kev faib tawm ntawm cov chaw tau pom hauv Daim Duab 1. Cov txiaj ntsig kev soj ntsuam tam sim no yeej sib xws nrog theem kev kawm txog kev ua tau (Lu & Huang, 2013), tab sis vim yog kev txo qis ntawm cov av noo sab saud thiab kev tsim cov pas dej cascade ntawm tus dej Jinsha tom qab xyoo 1990, qhov av noo ntawm Three Gorges reservoir (TGR) yog me dua li yav dhau los, ua rau muaj qhov hnyav dua thiab qhov deb ntawm kev puas tsuaj ntawm tus dej hauv qab ntawm TGP.
2 KEV TSIM KHO LUB NETWORK HYDROLOGIC THIAB KEV NTSUAS LUB TXHEEJ TXHEEM
Txij li xyoo 1950 los, Changjiang Water Resources Commission tau maj mam tsim ntau lub chaw soj ntsuam dej raws tus dej loj thiab cov ceg ntawm tus dej Yangtze. Los ntawm xyoo 1990, lub network chaw soj ntsuam dej thiab lub network saib xyuas cov av noo tau tsim tiav. Nws suav nrog 118 lub chaw soj ntsuam dej thiab ntau dua 350 lub chaw ntsuas. Tsis tas li ntawd, ntau qhov kev soj ntsuam dej thiab kev soj ntsuam cov av noo tau ua tiav. Cov ntaub ntawv soj ntsuam dej thiab cov av noo ntawm kaum xyoo dhau los rau ntau tiam neeg tau muab lub hauv paus rau kev tshawb fawb rau kev ua qauv qhia, tsim qauv, tsim kho, thiab ua haujlwm ntawm TGP.
Daim qauv soj ntsuam no yog ua los pab rau kev tshawb nrhiav cov av noo, kev tsim kho, thiab kev ua haujlwm ntawm TGR hauv lub sijhawm sib txawv. Tom qab lub pas dej pib khaws cia rau xyoo 2003, qhov teeb meem ntawm cov av noo tau tshwm sim hauv ob qho tib si sab saud thiab sab qis, thiab daim qauv soj ntsuam thiab kev tshawb fawb txog cov av noo tau ua los pab rau kev ua haujlwm ntawm TGP ncaj qha. Lub hom phiaj soj ntsuam suav nrog cov hauv qab no: Kev tswj hwm cov ntaub ntawv keeb kwm yav dhau los ntawm cov kwj dej ntuj ua ntej yuav muab pov tseg tag nrho; Ua piv txwv rau kev txiav txim siab ntawm kev npaj yuav muab pov tseg; kev saib xyuas lub sijhawm tiag tiag ntawm kev hloov pauv ntawm kev yaig thiab kev tso dej hauv ob qho tib si sab saud thiab sab qis tom qab muab pov tseg, thiab nrhiav cov teeb meem, kom thiaj li ua tau raws sijhawm; kev lees paub cov thev naus laus zis simulation uas tau txais, thiab ua kom muaj kev ntseeg siab ntawm TGP kev kwv yees cov av noo.
Qhov kev soj ntsuam cov qauv ntawm cov av noo hauv dej suav nrog thaj chaw pas dej, qhov chaw pas dej, thiab qhov chaw qis dua. Txij li xyoo 1949, raws li kev ntsuas cov av noo ntev, kev soj ntsuam cov kwj dej, thiab kev tshawb nrhiav thiab kev tshawb nrhiav, ntau cov ntaub ntawv soj ntsuam qauv thiab cov txiaj ntsig tshawb fawb tau khaws cia, yog li ua tau raws li qhov xav tau ntawm kev npaj, kev tsim qauv thiab kev tshawb fawb hauv theem txhais. Theem kev tsim kho yog ib ntus los ua tiav qhov kev kwv yees, thiab tag nrho lub sijhawm ntawm kev tsim kho yog 17a, yog li nws tsim nyog los soj ntsuam qhov sib txawv ntawm cov dej ntws, cov av noo, thiab ciam teb. Qhov no tsis yog tsuas yog muab kev vam khom rau kev tsim qauv, kev tshawb fawb, kev tsim kho, thiab kev ua haujlwm, tab sis kuj rau kev lees paub thiab kev ua kom zoo dua ntawm kev tsim qauv thiab kev tswj hwm.
Cov yam tseem ceeb uas yuav tsum tau saib xyuas yog xws li dej, av noo, thiab av ntawm tus dej. Kev soj ntsuam av ntawm tus dej feem ntau yog kom paub txog kev hloov pauv ntawm tus dej hauv qhov av nyoos, cov av noo tso rau ntawm lub pas dej, kev yaig dej mus rau sab qis, thiab kev hloov pauv ntawm cov chaw tseem ceeb tom qab kev khaws cia TGP.
2 KEV TSIM KHO LUB NETWORK HYDROLOGIC THIAB KEV NTSUAS LUB TXHEEJ TXHEEM
Txij li xyoo 1950 los, Changjiang Water Resources Commission tau maj mam tsim ntau lub chaw soj ntsuam dej raws tus dej loj thiab cov ceg ntawm tus dej Yangtze. Los ntawm xyoo 1990, lub network chaw soj ntsuam dej thiab lub network saib xyuas cov av noo tau tsim tiav. Nws suav nrog 118 lub chaw soj ntsuam dej thiab ntau dua 350 lub chaw ntsuas. Tsis tas li ntawd, ntau qhov kev soj ntsuam dej thiab kev soj ntsuam cov av noo tau ua tiav. Cov ntaub ntawv soj ntsuam dej thiab cov av noo ntawm kaum xyoo dhau los rau ntau tiam neeg tau muab lub hauv paus rau kev tshawb fawb rau kev ua qauv qhia, tsim qauv, tsim kho, thiab ua haujlwm ntawm TGP.
Daim qauv soj ntsuam no yog ua los pab rau kev tshawb nrhiav cov av noo, kev tsim kho, thiab kev ua haujlwm ntawm TGR hauv lub sijhawm sib txawv. Tom qab lub pas dej pib khaws cia rau xyoo 2003, qhov teeb meem ntawm cov av noo tau tshwm sim hauv ob qho tib si sab saud thiab sab qis, thiab daim qauv soj ntsuam thiab kev tshawb fawb txog cov av noo tau ua los pab rau kev ua haujlwm ntawm TGP ncaj qha. Lub hom phiaj soj ntsuam suav nrog cov hauv qab no: Kev tswj hwm cov ntaub ntawv keeb kwm yav dhau los ntawm cov kwj dej ntuj ua ntej yuav muab pov tseg tag nrho; Ua piv txwv rau kev txiav txim siab ntawm kev npaj yuav muab pov tseg; kev saib xyuas lub sijhawm tiag tiag ntawm kev hloov pauv ntawm kev yaig thiab kev tso dej hauv ob qho tib si sab saud thiab sab qis tom qab muab pov tseg, thiab nrhiav cov teeb meem, kom thiaj li ua tau raws sijhawm; kev lees paub cov thev naus laus zis simulation uas tau txais, thiab ua kom muaj kev ntseeg siab ntawm TGP kev kwv yees cov av noo.
Qhov kev soj ntsuam cov qauv ntawm cov av noo hauv dej suav nrog thaj chaw pas dej, qhov chaw pas dej, thiab qhov chaw qis dua. Txij li xyoo 1949, raws li kev ntsuas cov av noo ntev, kev soj ntsuam cov kwj dej, thiab kev tshawb nrhiav thiab kev tshawb nrhiav, ntau cov ntaub ntawv soj ntsuam qauv thiab cov txiaj ntsig tshawb fawb tau khaws cia, yog li ua tau raws li qhov xav tau ntawm kev npaj, kev tsim qauv thiab kev tshawb fawb hauv theem txhais. Theem kev tsim kho yog ib ntus los ua tiav qhov kev kwv yees, thiab tag nrho lub sijhawm ntawm kev tsim kho yog 17a, yog li nws tsim nyog los soj ntsuam qhov sib txawv ntawm cov dej ntws, cov av noo, thiab ciam teb. Qhov no tsis yog tsuas yog muab kev vam khom rau kev tsim qauv, kev tshawb fawb, kev tsim kho, thiab kev ua haujlwm, tab sis kuj rau kev lees paub thiab kev ua kom zoo dua ntawm kev tsim qauv thiab kev tswj hwm.
Cov yam tseem ceeb uas yuav tsum tau saib xyuas yog xws li dej, av noo, thiab av ntawm tus dej. Kev soj ntsuam av ntawm tus dej feem ntau yog kom paub txog kev hloov pauv ntawm tus dej hauv qhov av nyoos, cov av noo tso rau ntawm lub pas dej, kev yaig dej mus rau sab qis, thiab kev hloov pauv ntawm cov chaw tseem ceeb tom qab kev khaws cia TGP.
Lub ntsuas dej ntws ceev radar rau cov xwm txheej xws li DAMS, cov channel qhib, thiab cov kav dej hauv av, nws tuaj yeem saib xyuas cov ntaub ntawv hauv lub sijhawm tiag tiag
Lub sijhawm tshaj tawm: Kaum Ib Hlis-04-2024